Mục lục
TL;DR: Khảo sát năm 2026 tại bang Victoria cho thấy 55% luật sư đã dùng AI trong công việc, nhưng chỉ 26% cho biết điều này giúp giảm phí cho khách hàng, trong khi AI do khách hàng tự dùng lại thường tạo thêm việc sửa sai.
Việc dùng AI trong ngành luật tại Victoria, Australia đang tăng nhanh: từ 37% năm trước lên 55% trong khảo sát mới với 2.221 luật sư. Tuy nhiên, mức độ phổ biến của công nghệ chưa đồng nghĩa lợi ích hiệu quả đã được chuyển hóa rộng rãi thành chi phí thấp hơn cho người thuê luật sư.
Dữ liệu cũng cho thấy một điểm nghịch lý: chatbot giúp nhiều người tự tìm hiểu vấn đề pháp lý trước khi gặp chuyên gia, nhưng thông tin hoặc tài liệu do AI tạo ra có thể không chính xác. Gần một nửa số luật sư được hỏi nói điều này làm tăng thời gian và công sức xử lý hồ sơ.
AI tăng nhanh nhưng không giảm phí cho đa số khách hàng
Chỉ 26% luật sư nói việc dùng AI đã dẫn tới giảm phí khách hàng. Tỷ lệ này cao hơn ở nhóm phục vụ khách hàng doanh nghiệp, đạt 34%, so với 23% ở nhóm khách hàng cá nhân trực tiếp chi trả phí.
Theo đồng tác giả báo cáo, tiến sĩ Georgie Rychner, doanh nghiệp và các hãng luật lớn có thể dễ đàm phán giá hơn vì họ là người sử dụng dịch vụ pháp lý thường xuyên, có năng lực pháp lý cao hơn và có thể cũng đang dùng AI trong hoạt động của mình. Trong khi đó, xu hướng này ít thấy hơn ở mảng dịch vụ pháp lý cộng đồng.
18% người tham gia khảo sát cho biết AI giúp họ nhận những công việc trước đây không hiệu quả về mặt kinh tế. Đây là dấu hiệu AI có thể mở rộng loại việc mà luật sư nhận xử lý, dù chưa chắc làm giảm đơn giá của dịch vụ hiện có.
Chatbot phổ thông là công cụ được chọn nhiều nhất
79% luật sư cho biết họ dùng các chatbot phổ thông như ChatGPT, Gemini hoặc Copilot, cùng Claude. Chỉ 22% nói họ dùng công cụ được thiết kế riêng cho lĩnh vực pháp lý.
Mức độ ứng dụng chênh lệch đáng kể giữa các mảng hành nghề. AI xuất hiện nhiều nhất ở luật thương mại, với 85%; tiếp theo là ngân hàng và tài chính cùng công nghệ thông tin, viễn thông, đều ở mức 78%.
Ở chiều ngược lại, tỷ lệ dùng AI thấp hơn trong luật hình sự, 29%; luật gia đình, 45%; và luật hành chính, 46%. Khảo sát không nêu nguyên nhân của khác biệt này, nhưng cho thấy AI chưa được áp dụng đồng đều trong toàn bộ công việc pháp lý.
Khách hàng tự nghiên cứu bằng AI có thể tạo thêm việc
46% luật sư nói khách hàng đến gặp họ với thông tin không chính xác hoặc gây hiểu nhầm sau khi tự nghiên cứu bằng AI. 41% cho biết khách hàng mang theo tài liệu do AI tạo ra và các tài liệu này cần được chỉnh sửa.
Gần một nửa người trả lời nhận thấy AI do khách hàng sử dụng làm tăng thời gian và công sức cần bỏ ra. Chỉ 19% cho rằng điều này giúp giảm thời gian và công sức.
Một lý do khiến hiệu quả nội bộ cũng chưa cao như kỳ vọng là yêu cầu kiểm chứng. Khảo sát năm 2025 cho thấy 89% người hành nghề đã thực hiện các bước xác minh độ chính xác của đầu ra AI. Việc rà soát này là cần thiết trong công việc pháp lý, nhưng có thể làm giảm phần thời gian tiết kiệm được từ tự động hóa.
Quản lý AI trong pháp lý đang được siết chặt
Các tòa án và cơ quan quản lý nghề luật tại Australia đã phải xử lý rủi ro liên quan tới AI từ năm 2023. Tại Victoria, một luật sư từng bị xử phạt vì các trích dẫn sai do AI tạo ra. Các cơ quan quản lý ở Western Australia và New South Wales cũng đã mở điều tra trong những vụ việc tương tự.
Tháng 4, Tòa liên bang Australia ban hành quy định mới về AI tạo sinh. Bối cảnh này cho thấy AI đang đi từ công cụ hỗ trợ cá nhân sang một vấn đề về trách nhiệm nghề nghiệp, kiểm soát chất lượng và quy trình làm việc.
Vì sao đáng chú ý?
Khảo sát cho thấy thước đo quan trọng không chỉ là tỷ lệ nhân viên dùng AI, mà là liệu lợi ích năng suất có được kiểm chứng, chuyển thành giá trị cho khách hàng và không tạo thêm chi phí sửa lỗi hay không. Với các ngành có yêu cầu chính xác cao như pháp lý, việc đưa AI vào quy trình cần đi cùng trách nhiệm kiểm tra đầu ra, cả từ chuyên gia lẫn người dùng cuối.
Skills Bridge tổng hợp
