Mục lục
TL;DR: Biến “ảo giác AI” thành âm nhạc. Đây là ý tưởng từ Engram, sản phẩm đặt AI vào vai trò một công cụ thiết kế âm thanh: người dùng đưa âm thanh vào máy, sau đó khai thác những kết quả không hoàn toàn đoán trước được từ mô hình để làm nhạc thử nghiệm.
Trong video giới thiệu, nhà sáng lập Evan King dùng giọng nói yêu cầu “piano”, nhưng Engram trả về một âm thanh nhiễu và méo, vẫn gợi cảm giác về tiếng piano theo cách xa lạ. Đây là định hướng đặc biệt của sản phẩm này.
Không phải công cụ bấm nút để có bài hát
Engram kết hợp hai dạng thiết bị quen thuộc với người làm nhạc điện tử. Sampler là thiết bị thu, lưu và xử lý các đoạn âm thanh ngắn; còn groovebox thường tập hợp công cụ tạo nhịp, sắp xếp và biểu diễn âm nhạc trong một máy.
Điểm khác biệt là Engram dùng AI để “bẻ” âm thanh đầu vào và có thể tạo ra âm thanh mới. Thoughtful Things mô tả thiết bị như một “máy ghi âm cho không gian tiềm ẩn”, tức vùng biểu diễn bên trong mô hình AI nơi máy liên kết và biến đổi các đặc điểm của âm thanh.
Cách định vị này tách Engram khỏi các quy trình sản xuất video tự động hay sản phẩm AI tạo nhạc theo kiểu nhập yêu cầu rồi nhận về một đầu ra có cấu trúc hoàn chỉnh. Engram hướng đến việc tìm kiếm các kết quả bất thường, mơ hồ hoặc khó lặp lại chính xác, để người dùng tiếp tục cắt ghép và phát triển chúng thành chất liệu âm nhạc.
AI chạy cục bộ, không cần internet
Engram không kết nối internet. Thay vào đó, thiết bị chạy một mô hình AI nhỏ trực tiếp trên phần cứng, hay còn gọi là xử lý cục bộ. Điều này đồng nghĩa việc biến đổi âm thanh diễn ra trên máy thay vì gửi dữ liệu lên dịch vụ trực tuyến.
Theo Thoughtful Things, mô hình âm thanh của Engram được công ty tự thiết kế và huấn luyện nội bộ. Công ty cho biết chỉ sử dụng các bộ dữ liệu mở có giấy phép cho phép mục đích thương mại, như CC-BY hoặc giấy phép tương tự; đồng thời nói không huấn luyện mô hình trên dữ liệu phi thương mại, dữ liệu vi phạm bản quyền hoặc dữ liệu bị đánh cắp.
Tuyên bố này đáng chú ý trong bối cảnh dữ liệu huấn luyện của các công cụ AI âm nhạc đang là chủ đề tranh cãi. Tuy nhiên, thông tin về dữ liệu trong trường hợp Engram hiện là tuyên bố từ công ty, chưa kèm một danh sách bộ dữ liệu cụ thể trong nội dung công bố.
Mở firmware để người dùng can thiệp vào mô hình
Thoughtful Things dự định mở firmware của Engram. Firmware là phần mềm cấp thấp điều khiển hoạt động cơ bản của thiết bị. Nếu kế hoạch này được thực hiện, người dùng và cộng đồng có thể chỉnh sửa hệ thống hoặc nạp các mô hình tùy biến của riêng mình.
Triết lý thiết kế của Engram lấy cảm hứng từ circuit bending, thực hành sáng tạo âm thanh bằng cách can thiệp, thậm chí cố ý làm thiết bị điện tử hoạt động ngoài dự tính. Với Engram, đối tượng để thử nghiệm là các mô hình AI nhỏ bên trong máy: người dùng được khuyến khích tinh chỉnh và có thể “làm hỏng” chúng để khám phá kết quả mới.
Đây cũng là điểm khiến sản phẩm phù hợp hơn với nghệ sĩ âm thanh, nhà sản xuất nhạc điện tử và người thích thử nghiệm workflow, thay vì người chỉ cần một công cụ tạo bài hát nhanh. Mức độ hữu ích thực tế sẽ còn phụ thuộc vào chất lượng mô hình, giao diện điều khiển và mức tự do mà firmware mở mang lại khi sản phẩm đến tay người dùng.
Giá khởi điểm 675 USD trên Kickstarter
Thoughtful Things đang bán số lượng Engram giới hạn thông qua Kickstarter, với mức pledge khởi điểm 675 USD. Công ty chưa công bố giá bán lẻ chính thức. Dựa trên thông tin mức pledge này được giảm 30%, giá bán lẻ có thể nằm trong khoảng 850 đến 900 USD.
Vì đây là chiến dịch gọi vốn cộng đồng, sản phẩm vẫn cần được đánh giá theo trạng thái phát triển và năng lực giao hàng thực tế của dự án. Các tuyên bố về khả năng, firmware mở và trải nghiệm sử dụng hiện chủ yếu đến từ Thoughtful Things.
Vì sao đáng chú ý?
Engram phản ánh một hướng đi khác của AI âm nhạc: thay vì tối ưu cho đầu ra sạch, nhanh và dễ phổ biến, nó biến sự lệch chuẩn của mô hình thành nguyên liệu sáng tạo. Việc đặt mô hình chạy cục bộ và hứa hẹn cho phép người dùng thay đổi firmware cũng đưa AI từ một dịch vụ hộp đen đến gần hơn với một nhạc cụ có thể bị vặn, sửa và cá nhân hóa.
Skills Bridge tổng hợp
