Mục lục
TL;DR: OpenAI cho biết một số nhân viên không chỉ thử dùng ChatGPT cho các việc ngoài chuyên môn mà còn quay lại làm chúng thường xuyên, dấu hiệu cho thấy phạm vi công việc có thể rộng hơn trước khi chức danh thay đổi.
Nghiên cứu mới của OpenAI phân tích hơn 1,5 triệu tin nhắn ChatGPT liên quan đến công việc trong giai đoạn tháng 4–7/2026. Trọng tâm không phải chỉ là nhân viên có quyền truy cập AI hay không, mà là cách họ phân chia và thực hiện các nhiệm vụ sau khi đã có công cụ này.
Theo công ty, một phần hoạt động dùng AI vượt ra ngoài ranh giới nghề nghiệp truyền thống có tính lặp lại, thay vì chỉ là thử nghiệm nhất thời. Điều đó có thể khiến một vị trí đảm nhận thêm những phần việc từng gắn với nghề khác, dù tên chức danh chưa đổi.
AI được dùng khác đi khi người dùng làm việc ngoài chuyên môn
OpenAI gọi hiện tượng này là cross-occupation: người lao động sử dụng AI cho hoạt động vốn thường gắn với một nghề khác. Chẳng hạn, một người có thể nhờ AI hỗ trợ một đầu việc không nằm trong mô tả công việc thông thường của họ.
Khi xử lý các việc ngoài phạm vi nghề nghiệp, người dùng thường viết prompt ngắn hơn. Họ cũng ít yêu cầu AI giải thích, chỉ dẫn cách làm, đưa câu trả lời theo một định dạng cụ thể hoặc tư vấn hơn so với khi thực hiện nhiệm vụ đúng chuyên môn.
Ngược lại, họ có xu hướng cung cấp ví dụ hoặc bối cảnh nhiều hơn và thường yêu cầu AI kiểm tra, xác minh thông tin. OpenAI diễn giải đây có thể là cách người dùng “mượn chuyên môn” của AI: thay vì học trọn một lĩnh vực mới, họ mang vấn đề cùng tài liệu, ví dụ hoặc thông tin liên quan để AI hỗ trợ áp dụng kiến thức từ lĩnh vực khác.
Image credit: OpenAI
Một số nhiệm vụ mới dần đi vào quy trình thường kỳ
Trong nhóm khoảng 6.200 người được quan sát liên tục từ tháng 4 đến tháng 7, tỷ trọng hoạt động AI theo nghề nghiệp gắn với các nhiệm vụ cross-occupation đã từng xuất hiện tăng từ 13,1% trong tháng 4 lên 25,9% vào tháng 7. Theo OpenAI, mô hình này phù hợp với khả năng một số hoạt động đang được đưa vào quy trình làm việc lặp lại.
Một phân tích khác so sánh việc quay lại cùng nhiệm vụ ở tháng tiếp theo. Trong các quan sát theo dõi một tháng được ghép mẫu, 23,6% người dùng trở lại một nhiệm vụ cross-occupation mà họ đã dùng tháng trước. Tỷ lệ này cao hơn mức 8,4% ở nhóm người dùng tương đồng nhưng không có dấu hiệu từng dùng nhiệm vụ đó trong tháng trước.
Tuy nhiên, mức độ lặp lại rất khác nhau theo loại việc. Các nhiệm vụ ngoài nghề có tỷ lệ quay lại vào tháng sau cao gồm trao đổi hàng hóa hoặc dịch vụ với khách hàng, 54%; viết nội dung quảng cáo hoặc khuyến mãi, 44%; và tạo tài liệu tiếp thị, 37%. Trung bình, tỷ lệ quay lại tháng sau của các nhiệm vụ cross-occupation là 18,5%, trong khi giải thích thông tin tài chính chỉ ở khoảng 15%.
Điều gì vẫn chưa thể kết luận
Dữ liệu cho thấy hành vi sử dụng ChatGPT trong bốn tháng, không trực tiếp chứng minh rằng mô tả công việc, lương hay cơ cấu nhân sự đã thay đổi. OpenAI cũng nêu các khác biệt về tần suất quay lại có thể đến từ việc AI phù hợp tự nhiên với một quy trình nào đó, nhưng cũng có thể phản ánh chuẩn mực tại nơi làm việc, mức độ thận trọng hoặc hậu quả khi mắc sai sót.
Vì vậy, việc một nhiệm vụ được lặp lại không đồng nghĩa AI đã thay thế chuyên môn của con người. Trong cách dùng được quan sát, người lao động vẫn đưa vào bối cảnh và thông tin cụ thể để AI hỗ trợ xử lý vấn đề.
Vì sao đáng chú ý?
Với doanh nghiệp, kết quả này gợi ý chiến lược AI không nên chỉ dừng ở việc cấp tài khoản công cụ. Cách thiết kế luồng công việc, xác định ai chịu trách nhiệm và nơi cần kiểm tra đầu ra có thể quyết định liệu một khả năng mới chỉ là thử nghiệm hay trở thành phần việc thường ngày.
Với người lao động, thay đổi có thể diễn ra từ cấp độ nhiệm vụ trước khi thể hiện ở tên gọi vị trí. Điều đáng theo dõi là những đầu việc nào được AI hỗ trợ lặp lại đủ lâu để làm thay đổi tổ hợp kỹ năng thực tế cần thiết cho một công việc.
- Nguồn chính thức: How workers are unlocking new ways of working — OpenAI — 16/09/2026
