Mục lục
TL;DR: Khảo sát của New York Times và Trường Đại học Siena cho thấy 61% cử tri Mỹ có khả năng phản đối xây trung tâm dữ liệu phục vụ AI, nhưng vấn đề này vẫn chưa đủ quan trọng để chi phối lựa chọn của họ trong bầu cử giữa kỳ.
Làn sóng đầu tư hạ tầng cho AI đang gặp trở ngại rõ rệt từ dư luận địa phương tại Mỹ. Trong khảo sát công bố hôm thứ Ba, đa số người được hỏi không ủng hộ việc xây các trung tâm dữ liệu cung cấp năng lực tính toán cho công nghệ AI; chỉ 14% nói họ ủng hộ mạnh mẽ.
Kết quả này đáng chú ý vì phản đối không chỉ đến từ sự hoài nghi với AI. Mối quan tâm lớn nhất nằm ở những hệ quả vật chất của hạ tầng: môi trường, lượng nước sử dụng và ảnh hưởng trực tiếp đến cộng đồng nơi đặt trung tâm dữ liệu.
Mức phản đối cao nhưng khác biệt theo nhóm cử tri
Khảo sát được thực hiện đầu tháng 9 với 1.503 cử tri có khả năng đi bầu. Có 61% phản đối xây trung tâm dữ liệu để vận hành công nghệ AI.
Sự chia rẽ thể hiện rõ khi xét theo lựa chọn bầu cử năm 2024. Trong nhóm từng bỏ phiếu cho Donald Trump, 49% ủng hộ xây trung tâm dữ liệu AI và 45% phản đối, tức quan điểm gần như cân bằng. Ngược lại, 74% người từng bầu Kamala Harris phản đối, cũng như 67% nhóm không đi bầu.
Ngay trong nhóm phản đối, quan điểm không hoàn toàn giống nhau. Có 56% muốn áp dụng giới hạn đối với các dự án này, trong khi 38% muốn cấm hoàn toàn. Điều đó cho thấy một bộ phận đáng kể không chỉ muốn siết điều kiện xây dựng mà phản đối bản thân sự hiện diện của hạ tầng AI tại địa phương.
Nước và môi trường là mối lo hàng đầu
Lý do được nêu nhiều nhất là tác động đến môi trường hoặc việc sử dụng nước, chiếm 32%. Trung tâm dữ liệu thường cần điện năng lớn và hệ thống làm mát để phục vụ cả các tác vụ AI xử lý dữ liệu; vì vậy, lượng nước tiêu thụ đã trở thành vấn đề dễ gây tranh cãi tại những nơi nguồn lực địa phương hữu hạn.
Tiếp theo là lo ngại về ảnh hưởng đến cộng đồng địa phương, với 21%. Có 18% phản đối do không tin tưởng hoặc không thích AI nói chung. Các băn khoăn về quy định chiếm 10%, còn lý do kinh tế chiếm 9%.
Cách phân bố các lý do này cho thấy phản ứng của công chúng không chỉ xoay quanh công nghệ. Đối với nhiều cử tri, câu hỏi thiết thực hơn là một dự án hạ tầng mới sẽ dùng bao nhiêu tài nguyên và thay đổi khu vực họ sống ra sao.
Kết quả phù hợp với các khảo sát trước
Đây không phải tín hiệu đơn lẻ. Một khảo sát của NBC News hồi tháng 3 cho thấy AI được đánh giá thấp hơn cả ICE, cơ quan thực thi di trú và hải quan Mỹ. Khảo sát của Gallup hồi tháng 5 cũng ghi nhận 7 trên 10 người Mỹ phản đối xây trung tâm dữ liệu AI tại địa phương.
Chuỗi dữ liệu này đặt các công ty công nghệ và chính quyền địa phương vào thế khó: nhu cầu tính toán cho AI thúc đẩy xây thêm hạ tầng, trong khi sự chấp nhận của cư dân có thể trở thành rào cản đối với cấp phép, quy hoạch và vận hành dự án.
Chưa phải ưu tiên quyết định lá phiếu
Dù tỷ lệ phản đối cao, AI và trung tâm dữ liệu vẫn đứng rất thấp trong danh sách vấn đề mà cử tri xem là quan trọng nhất khi quyết định lá phiếu giữa kỳ. Ở phần lớn nhóm nhân khẩu học, tỷ lệ chọn chủ đề này dưới 1%.
Ngay cả ở nhóm 18–29 tuổi, nơi mức quan tâm cao hơn, chỉ 3% xem AI và trung tâm dữ liệu là vấn đề quan trọng nhất. Các chủ đề nổi bật hơn gồm kinh tế, đối ngoại, lạm phát và sự phản đối Trump hoặc Đảng Cộng hòa.
Niềm tin về năng lực xử lý vấn đề này cũng chưa nghiêng hẳn về đảng nào. Trong 554 người trả lời câu hỏi đó, 40% nghiêng về Đảng Dân chủ, 42% nghiêng về Đảng Cộng hòa, còn 18% không biết hoặc từ chối trả lời.
Vì sao đáng chú ý?
Khoảng cách giữa mức phản đối cao và mức độ ưu tiên thấp cho thấy AI có thể chưa là chủ đề quốc gia quyết định bầu cử, nhưng hạ tầng AI lại là một vấn đề chính trị rất cụ thể ở cấp địa phương. Khi các dự án chạm đến nước, môi trường và đời sống cộng đồng, tranh luận về AI không còn chỉ là chuyện mô hình hay phần mềm.
Skills Bridge tổng hợp
